Біздің Telegram-дағы каналға жазылыңыздар - жазылу («Канал о безопасности»; @komitet_po_chs)

Жаңалық таспасы

Ауа-райының салқындауымен пештерді дұрыс пайдаланбау салдарынан жазатайым оқиғалар саны артып және адам қазасы орын алады.

Осы оқиғалар негізінде аяздар басталысымен, сұйық және қатты отынмен пеш жағу көбейгенде және халық қарапайым қауіпсіздік ережелерін ұмытып қалғанда болады.

Ауада отынның әр түрлері толық жанбаған кезінде тұншықтырғыш газ пайда болады. Пештегі түтін шығу орынды күні бұрын жабу кезінде улану жиі болады. Жанбаған көмір көмірқышқылмен әрекеттеседі және тұншықтырғыш газ пайда болады.

Сонымен бірге, тұншықтырғыш газбен уланудың өзге себептері болу мүмкін: пешпен жылыту ережелерін бұзу (пеш қалқанды уақтылы емес жабу, отын салу жеріне жеткіліксіз ауа келу, түтін тартымы шамалы), пеш және түтін шығу орынның жарамсыз жұмыс жасау (пештің құрылысында жарықшалар бар, түтін шығу орны жабық).

Тұншықтырғыш газдың түсі мен иістің жоқтығы оны аса қауіпті болып етеді. Уланудың симптомдарын анықтау қиын, сондықтан дімкәстіктің себебі улы газ болып табылатынын білмеуге де болады. Бір ғимаратта болған барлық адамдарда бірдей симптомдардың пайда болуы тұншықтырғыш газбен улану уақытын белгілеуге мүмкіндік береді.  

Көміртек тотығының көп емес шоғырлану кезінде уыттылық әрекет ету мен уланудың алғашқы белгілері көріну мүмкін: жас ағу, бас ауруы және бас айналу, әлсіздік және жүрек айну, құрғақ жөтел, шатасқан сана, көру және есту елестері болу мүмкін. Улану симптомдарын сезгеннен кейін үйден жедел сыртқа шығу керек.  

Тұншықтырғыш газбен улану, қозғалтқышы істейтін автомобильде ұзақ уақыт болған кезінде (шығару газдың жиналуынан), өрт ошағында ұзақ уақыт болған кезінде болу мүмкін.

Тұншықтырғыш газбен улану симптомдары әртүрлі – бас ауру, самайда соққылар, жүрек айну, ұйқышылдық, аз уақытқа талып қалудан бастап сал ауруларға, естен тану, тыныс алу мен ми қанайналымның бұзылуымен бірге коматозды күйге дейін болады. Ауыр жағдайлар жүректің қызметін тоқтату мүмкін. Зардап шеккен адамды дереу ауруханаға жатқызу қажет.

Дәрігер келгенше науқасты таза ауаға шығару керек – бұл ауруханадан тыс барлық көмек көрсету. Кейін стационарда өттегіні ұзақ деммен қабылдау, аппаратпен жасанды  тыныс алу өткізіледі; ағзаның зардап шеккен жүйелердің тіршілік әрекетін қалпына келтіретін құралдары қолданылады.

                         БҚО ТЖД Жаңақала ауданының

                         Төтенше жағдайлар бөлімі

 

Ауа райы суытқан кезде тек өрт емес, кей кездері адамның өліміне әкеліп соғатын улы газдан улану жағдайларының саны өседі.

Орал  қаласының Төтенше жағдайлар басқармасы қауіп-қатердің алдын алу мен зардап шеккен кездегі іс-әрекет тәртібін хабарлайды.

Биылғы жылы жылыту маусымы бастылысымен, яғни 2019 жылғы 15 қазан мен 2020 жылғы 6 ақпан  аралағында Орал қаласында улы газдан улану бойынша 3 жағдай тіркеліп, салдарынан 2 адам  зардап шегіп, 1 адам қаза болды.

 Улы газды әдетте «зұлым жаналғыш» деп те атайды – өйткені оның түсі де, иісі де жоқ, қаза болған адам оны сезбей кетеді. Оған қоса, газ ауамен араласып өзінің улағыш қасиетін жоғалтпаған күйі тез тарайды.

Улы газдан уланудың белгілері

Улы газ пайдаланылған газдың улы бөлігі. Көп жағдайда улы газдан улану көмірмен немесе газбен жағылатын пештерді немесе қазандықтарды дұрыс пайдаланбаудан туындайды.

Адамға дер кезінде көмек көрсету үшін мұндай уланудың негізгі белгілерінен хабардар болу қажет.

Улы газдан улану кезіндегі көмек

Мұндай жағдайда зардап шегушіге дәрігерге дейін көмектің дұрыс көрсетілуі өте маңызды. Ол үшін алдымен уланған адамды таза ауаға шығарып, аяғын сәл көтеріңкі күйде жатқызып, денесін тар киімнен босатып, мүсәтір спиртін иіскетіңіз. Егер адам есін біліп жатса оған тыныштық және үзіліссіз оттегі қажет, мысалы газетпен желпуге немесе желдеткіш қосуға болады. Ал зардап шегуші дем алмай жатса, алдымен тыныс алу жолдарын тазалап алып жасанды дем беру қажет. Және де әрине «Жедел жәрдем» қызметін шақырыңыз. Ондай мүмкіндік болмаған жағдайда өмірлік маңызды функциялары қалыпқа келгеннен соң зардап шегушіні емдеу мекемесіне жеткізуге тырысыңыз.

Есіңізде болсын, уланған адамды қауіпті газ концентрациясы бар жерден алып шығу кезінде өзіңіз бірге уланып қалмас үшін бірінші кезекте өз қауіпсіздігіңізді қамтамасыз ету қажет. Ол үшін тез әрекет етіп, қол орамал немесе дәке арқылы тыныс алу керек.

Улы газдан уланудың алдын алу

Расында, қарапайым қауіпсіздік шараларын барлығы да біледі. Дегенмен, улану орын алуда. Демек, кейбір адамдар үшін жаттанды әрі баршаға мәлім қағидаларды қайталауға тура келеді:

- тек жарамды жабдықтарды қолданыңыз. Пеш қалауларындағы жарықтар, тазаланбаған түтін тұрбасы сол сияқты «ұсақ-түйектер» ауыр зардаптарға әкелуі мүмкін.

- пештер мен каминдерді қағидаларға сәйкес қолданыңыз. Желдету жүйесінің жұмысына жүйелі түрде тексеру жүргізіп, түтін тұрбаларын уақытылы тазалаңыз, пештер мен каминдерді қалауда тек кәсіпқой мамандарға жүгініңіз.

- автокөлік иелері, көлікжайда (гаражда) қозғалтқыш бөлігін қосулы күйде жұмыс жасамаңыз.

Құрметті азаматтар! Жоғарыда айтылған ережелерді сақтаған жағдайда, Сіз тұншықтырғыш газбен уланудың құрбаны болмауына әкеледі.

Қазіргі таңда жемқорлық кез келген елдің экономикалық өсуіне  кесірін тигізер маңызды факторлардың бірі болып табылады. Сондықтан Қазақстанда бұл мәселемен күреске жалпы мемлекеттік мәртебе беріліп, қоғамдық әрі саяси ұйымдармен бірге жолын кесу, алдын алу бойынша көлемді шаралар жүзеге асырылуда.

Күн суытып, жылыту маусымы басталғаннан бастап жылыту пештері мен электрқыздырғыш аспаптардың ақаулығынан немесе оларды пайдалану ережелерін бұзу салдарынан өрттердің саны көбейеді.

2020 жылдың 5 ақпанында Батыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары М. Манкеевтің төрағалығымен облыстық төтенше жағдайлардың алдын алу және жою комиссиясының отырысы өтті.

Батыс Қазақстан облысы төтенше жағдайлар департаменті Жәнібек ауданы төтенше жағдайлар бөлімі тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау басқармасы, аудандық орталық ауруханасы және шекара қызметімен бірлесіп, жергілікті халықтың санитарлық-эпидемиологиялық салауаттылығын арттыру, Қытай Халық Республикасында коронавирустың жаңа түрінен туындаған пневмония эпидемиясының асқынуы жөнінде ақпараттандыру мақсатында, Жәнібек ауданының аумағында орналасқан Ресей Федерациясы мен Қазақстан Республикасы мемлекеттер арасындағы шекара өткелінде жаттығу ұйымдастырды.

2020 жылдың 30 қаңтары күні Шыңғырлау ауданы ТЖБ аға инженері азаматтық қорғау лейтенанты Ж.Д Дулатов және Шыңғырлау ауданы ТЖБ инжері азаматтық қорғау лейтенанты Н.Қ. Қуанов Көкшетау техникалық институты туралы  Л.Клышев атындағы жалпы орта білім беретін мектептің 10-11 сынып  оқушыларымен кездесу өткізді. Азаматтық қорғау офицері  республикамызда  өрт қауіпсіздігі және төтенше жағдайларда қорғау саласындағы мамандарды дайындайтын жалғыз жоғары оқу орны  бар екенін айтып, оған оқуға түсу шарттары және дене дайындығынан нормативтерді тапсыру тәртібі туралы айтты.